Trafikte din ve emperyalizm unsuru (!)


Trafik kimi ülkelerde yolun sağından, kimilerindeyse solundan akar. Ve otomotiv endüstrisine yüksek maliyetlerle iki farklı rejyona göre üretim yaptıracak kadar büyük olan bu bölünmede orta yol bir türlü bulunamaz! Tuhaf görünse de ardındaki nedenler çok köklü... Aslında bu, dünyanın çok renkliliğinden daha şaşırtıcı bir ayrımın sonucudur. Motorlu taşıtlar henüz ortalıkta yokken yollar, bulvarlar, caddeler taştan topraktan bile olsa trafiğin bir akış düzeni vardı. Savaş meydanları hariç kent kasaba yol akışlarında belirlenmiş prensipler uygulanırdı. İlginçtir, bu prensiplerden büyük çoğunluğu önce ihtiyaçlarla doğup sonra inanç baskısıyla keskinleşti, ayrıştı ve halen de maliyetlerine karşın kültürel birer simgeymiş gibi uygulanıyor. Trafik akış yönü, sıradan bir şey gibi görünmekle birlikte aslında motif motif bölünmüş bir dünyada emperyalizm sembolüdür! Tarihçilere göre insanlık ilk var oluştan itibaren yaygın olarak sağ elini kullanmış. Gen hatası sonucu oluştuğu açıklanan solaklık, insan nüfusunda her zaman azınlıkta kalmış. Geçmiş yüzyıllarda insanlar, ama at üstünde, ama yürürken karşıdan gelenin dost mu yoksa düşman mı olduğunu anlamak ve olası bir saldırıda solu emniyete alıp sağ elle silahını kullanabilmek ya da -niyeti bozuksa!- saldırabilmek için yolun hep sağından ilerlemeyi tercih etmiştir. Bu alışkanlık, çeşitli süreçlerin ardından günümüzde trafiğin yaygın olarak sağdan akmasına kadar gelmiş. Ama yerleşik trafik akış yönünü belirleyen unsur din olmuş! Papa solu işaret ediyor! Geçmişten gelen katı dinsel kurallar, kimi zaman mecburiyetleri bile görmeyi engelleyebilmiş. 1300’lü yıllarda Papa 8. Boniface’nin “Bütün yollar Roma’ya çıkar” diyerek hıristiyanlara günahlarından arınmaları için -bugünkü- Vatikan’a gelmeleri çağrısında bulundu. Ama Roma’nın yolları çok iyi durumda olmasına karşın o yıl 2 milyon hacının yükünü kaldıracak durumda değildi. Roma’ya gelecek katolik hacıların yolda karmaşa yaratmamaları için yolun solundan ilerlemeleri talimatını vermesi, insanlığı ikiye bölerken günümüze kadar sürecek bir “trafik” alışkanlığını da yaratır. O. Bunun üzerine yollarda karmaşa çıkmasını önlemek isteyen Papa Bonfice, yolun solundan gidilmesi gerektiğini de belirten bir çeşit trafik yasası çıkardı. M.S. 1300 yılında trafikte soldan seyahat etmeyi zorunlu hale getiren Papa Bonfice, modern anlamda trafik kurallarının temellerinin atılmasını sağladı. Böylece, dünya nüfusunun 3’te 1’i ‘İngilizlere özgü’ olarak bilinen bu sistemle trafikte seyahat eder hale geldi. Fransız isyancılar sağda kalıyor! Bu talimata en ciddi direniş, 1789’daki Fransız Devrimi sırasında liderlerden Maximillien Robespierre’den gelmiş. Katolik Kilisesi’ne ve Papa'nın otoritesine karşı girişilen Reform hareketinin sonucunda doğan protestanlığın koyu savunucularından Robespierre, katolik kilisesine meydan okuyan protestanlara yolun sağından ilerlemelerini emretmiş. Fransa’da bu uygulamanın yasalaşması, asında kendisi de bir solak olan Napolyon’un ikmal arabalarına verdiği emirle kesinleşir. Bu iki önemli gelişmenin ardından Fransa’da trafik sağdan akmaya başlar! Buna karşılık Manş’ın karşısında İngiltere’deyse trafik yönü, papanın yüzlerce yıl önce verdiği talimatla sadık kalınarak soldan tercih edildi. İngiltere, sömürge seferlerinde egemenliği altına aldığı her yere de bu trafik adabını beraberinde taşıdı. Britanya toprakları dışında Avustralya, Yeni Zelanda, Hindistan gibi sömürgelerinde yoğunlukla İngiliz malı otomobiller ve diğe araçlar kullanıldığı için mecburen soldan akan trafik benimsetildi. Malta’dan Kıbrıs’a, Güney Afrika ülkelerinden Endonezya’ya, Okyanusya’ya İngiliz sömüngeciliğinin altına giren bütün ülkelerde trafik halen soldan akıyor. Onlar sol elleriyle vites değiştirip sağ elleriyle direksiyonu, dolayısıyla otomobili daha sağlam tuttukları iddiasındalar... Japonya'da samuray kültürü baskın Hiçbir zaman İngiliz işgali altına girmemesine karşın Japonya’da trafiğin neden soldan aktığıysa geleneksel nedenlere bağlanıyor. 1603-1867 arası 250 yıldan fazla dış dünyaya kapalı olan Japonya’da samurayların ayrıcalıkları bu ayrımı netleştirmiş ve bu alışkanlık günümüze kadar ulaşmış. Silahlarını daha rahat kullanabilmeleri için soldan yürüyen samuraylara özenen halk da soldan yürümüş. Alman doğabilimci Engelbert Kaempfer, 1700’lerin başında yazdığı Edo Seyahat Alışkanlıkları kitabında (Edo, Tokyo’nun eski ismi) şehre gidenlerin soldan yürüdüğünü, şehirden çıkanlarınsa sağdan yürüdüğünü belirtiyor. Bu alışkanlığın, geleneklerine bağlı modern Japonlarda da trafik yönünü belirlemekte zorlandığı pek düşünülmüyor! Peki bu akıştan İngiltere ve Japonya memnun denebilir mi? Her ne kadar muhafazakar tavırlarını korusalar da Avrupa’ya uyum sağlamak için İngiltere’de 1960 yılında trafik akış yönünü değiştirmek için çalışmalar yapılmış, ancak bu değişimin milyarlarca pound’a mal olacağı ortaya çıkınca, bu fikirden vazgeçilmiş. Japonya’da ise, soldan direksiyonlu “ithal” araçlar kullanmak bir prestij sembolü olarak kabul ediliyor. Yani değişim için nedenler var ama İngiltere ve Japonya’da çok yüksek maliyet, Hindistanda ise hem ekonomik hem de 1 milyara yaklaşan nüfus nedeniyle böyle bir değişimi gerçekleştirmek imkansız görünüyor! Şerit değiştirmek serbest(!)… Genel toplamda bakıldığında farklı zamanlarda da olsa İtalya, Çin, Kanada, Macaristan, İsveç, İzlanda ve ABD gibi birçok ülke trafiğin akışını soldan sağa değiştirirken sistemi sağdan sola değiştiren tek örnek ise Japonya’nın güneyindeki adası Okinawa olmuş. 1978 yılında ülkeyle uyum sağlanması için trafik akışı sola alınmış. Çin ve Macaristan, 1940’lı yıllarda trafiği soldan sağa aldılar. İsveç’te ise 1955 yılında düzenlenen halk oylamasında yüzde 82.9 oranında ‘hayır’ cevabı çıkmasına rağmen, parlamento 1963 yılında trafik akışını soldan sağa değiştiren yasayı onayladı. 3 Eylül 1967 tarihinde başlatılan yeni uygula öncesi 4 saat boyunca resmi araçlar hariç bütün taşıtların trafiğe çıkması yasaklandı. Böylece, araçların büyük bir çoğunluğu soldan direksiyonlu olan İsveç; sınır komşuları Norveç, Finlandiya ve Danimarka’da uygulanan trafik sistemiyle uyum sağlamış oldu. Karayip adalarında ise trafik soldan akmasına rağmen araçların büyük bir çoğunluğu olması gerektiğinin aksine soldan direksiyonlu. Bunun nedeni ise kullanılan araçların büyük bir çoğunluğunun ABD’den ithal edilmesi. Bugün trafik dünyanın %66.1’inde sağdan, 33.9’unda soldan akmakta. Zaten dünya yollarının da %72’si trafik sağdan akacak şekilde imar edilmiş durumda.
Be Sociable, Share!

Yorum Yok

  1. can you take clomid and xanax together
  2. zoloft doesn't work for anxiety
  3. sinemet vs mirapex
  4. 2 eggs with clomid
  5. posologie xenical 120 mg
  6. cialis ou viagra que choisir
  7. levitra 20mg fta 8
  8. does wellbutrin make you stop smoking
  9. propecia minoxidil together before after
  10. zithromax medication
  11. is benicar a narcotic
  12. amoxil tablets 250mg
  13. xenical orlistat dosage
  14. 2 rounds clomid 1 cycle
  15. diferen?a entre viagra levitra e cialis
  16. effetti collaterali del nolvadex
  17. leading hotels cipro
  18. fluoxetine dosis verhogen
  19. can you take flagyl diflucan same time
  20. propecia 1 jour sur deux
  21. stopping zoloft weight loss
  22. wellbutrin sr blog
  23. equivalent viagra pharmacie sans ordonnance
  24. cerotti zovirax prezzo
  25. zyprexa injection reconstitution
  26. proscar liver disease
  27. quickly does clomid work men
  28. viagra how much time to take effect
  29. zosyn plus flagyl
  30. differenza tra zoloft e citalopram
  31. how to take clomid post cycle
  32. clomid tablets to buy
  33. proventil and vanceril together
  34. cytotec causas e efeitos
  35. compare nexium to prilosec otc
  36. viagra internet
  37. clomid resistance
  38. proventil inhaler cost
  39. generic cialis secure tabs
  40. zoloft missed a dose
  41. oral cytotec and miscarriage
  42. clomid day 5-9 50 mg
  43. john ashcroft proscar
  44. where can i buy clomid and nolvadex
  45. nolvadex and clomid
  46. viagra super active ingredients
  47. clomid days 2-6 of cycle
  48. precio cialis 5 mg venezuela
  49. orlistat e hipotireoidismo
  50. clomid a quel moment le prendre
  51. cialis levitra e vivanza
  52. renova plan 1 unterschrank
  53. amoxil generic brand name
  54. onde se renova o cart??o jovem
  55. puedo usar viagra todos los dias
  56. clomid hcg injection success stories
  57. cytotec como se usa yahoo
  58. no bleeding after cytotec
  59. zithromax nebenwirkungen
  60. zoloft withdrawal 3 months
  61. fluoxetine bij zwangerschap
  62. xenical orlistat 120 mg contraindicaciones
  63. jak dzia?a viagra na zdrowego
  64. can take 2 viagra pills one day
  65. kamagra mejor que viagra
  66. wellbutrin can't focus
  67. does zoloft cause weight gain loss
  68. cytotec dosis para gastritis
  69. viagra sprays
  70. cipro e ue
  71. renova group wikipedia
  72. zyprexa velotab prezzo
  73. cialis soft
  74. recomendaciones para uso pastillas cytotec
  75. offerte cipro agosto 2009
  76. levitra 20 mg dosage
  77. zithromax vs erythromycin
  78. 5 months clomid still not pregnant
  79. benicar patent expiration date
  80. cytotec saignements
  81. viagra para a mulher
  82. cytotec mirena
  83. clomid funciona 1 ciclo
  84. despues de tomar cytotec cuanto dura el sangrado
  85. buy clomid liquid
  86. order propecia online canada
  87. nolvadex raise testosterone levels
  88. donde comprar cytotec madrid
  89. clomid follicule mur
  90. orlistat capsulas 120 mg
  91. kamagra avis doctissimo
  92. viagra e eiaculazione precoce
  93. venta cytotec angeles chile
  94. viagra kullan?m? ve zararlar?
  95. priligy cialis se pueden combinar
  96. cipro ck2
  97. cialis viagra levitra comparativa
  98. quem tomou clomid e teve gemeos
  99. generic wellbutrin a 102
  100. commander kamagra oral jelly
  101. jual cytotec bandung
  102. why give race horses lasix
  103. wellbutrin news 2010
  104. cialis once a day price
  105. topamax nebenwirkungen gewichtsverlust
  106. cialis sicuro line
  107. how fast does sinemet work
  108. viagra y sandia
  109. cialis produce hipertension
  110. cipro xr 1 gr precio
  111. where can i buy clomid online in the uk
  112. viagra ebay
  113. wellbutrin xl mucinex dm
  114. foros sobre zyprexa
  115. what cycle day do you ovulate when taking clomid
  116. viagra venta sin receta buenos aires
  117. priligy und cialis
  118. topamax engorda adelgaza
  119. viagra doesn't work all the time
  120. flagyl e gravidez
  121. zithromax monodose
  122. xenical how much fat
  123. sinemet ou modopar
  124. does fluoxetine pills look like
  125. zyban chemical composition
  126. topamax for migraines in children
  127. cialis 10 mg boite de 4 prix
  128. buy clomid online mexico
  129. nexium mups y embarazo
  130. nolvadex on a plane
  131. clomid and ovulation pain
  132. viagra e una droga
  133. benicar hct and viagra
  134. 8453624342
  135. buy cheap clomid uk
  136. topamax que es
  137. synthroid 75 mg color
  138. fk renova v glentoran
  139. cialis bula e pre?o
  140. bijwerkingen van sinemet
  141. diflucan 1 week pregnant
  142. levoxyl vs synthroid dosage
  143. will cipro cause a yeast infection
  144. amoxil y alcohol
  145. topamax breastfeeding side effects
  146. can zovirax used yeast infections
  147. zoloft weight loss dosage
  148. renova pq noir
  149. hcg nolvadex and clomid pct
  150. fluoxetine uk prescription
  151. clomid prima o dopo i pasti
  152. ?? meglio viagra o cialis
  153. how to take sinemet 25 100
  154. buy kamagra oral jelly australia
  155. propecia vs proscar haarausfall
  156. utilisation cialis 5 mg
  157. cipro used for ear infections
  158. cialis viagra levitra quale migliore
  159. zoloft fatigue weight gain
  160. clomid 3-7 vs 5-9
  161. lasix loop diuretic
  162. sintomas luego tomar cytotec
  163. diflucan para que se usa
  164. zyban d?pression
  165. wellbutrin how fast does it work
  166. long wellbutrin start working
  167. 50 mg zoloft pregnancy
  168. can zoloft cause you lose weight
  169. thuoc giam can xenical orlistat 120mg
  170. nexium infant acid reflux
  171. viagra masticable contraindicaciones
  172. 3 months clomid still not pregnant
  173. xenical y carnitina
  174. au bout de combien de temps agit le cytotec
  175. assumere cialis e viagra insieme
  176. renova bulex sdet c
  177. topamax side effects 2009
  178. vad kostar kamagra i thailand
  179. viagra zagreb
  180. can take 600 mg wellbutrin xl
  181. can't stop crying wellbutrin
  182. viagra 100 kullanimi
  183. levitra 20 mg forum
  184. topamax 15 mg sprinkles
  185. clomid men success
  186. viagra a zeny
  187. new weight loss drug wellbutrin
  188. nicosia cipro storia
  189. nioxin minoxidil propecia
  190. xenical comprar
  191. zyban depression australia
  192. diflucan and pregnancy risk
  193. aliduet orlistat carnitina
  194. m drol nolvadex cycle
  195. cialis x donna
  196. estrace dose
  197. propecia long does take work
  198. best place buy cialis online forum
  199. synthroid iv conversion po
  200. cialis ban o dau
  201. comcast email hacked viagra
  202. flagyl et perte d'appetit
  203. dosis levitra 20 mg
  204. cipro in inglese
  205. zyprexa velotab comprimidos
  206. proscar medication side effects
  207. o'que e flagyl
  208. wellbutrin sr vs zoloft
  209. propecia buy online uk
  210. fluoxetine biogaran 20mg
  211. cipro meteo previsioni
  212. fluoxetine 60 mg tiredness
  213. orlistat ventajas y desventajas
  214. 8484059621
  215. generic synthroid doesn't work
  216. xenical comprimidos
  217. priligy in vendita
  218. cialis paris
  219. venta cytotec peru arequipa
  220. clomid positive opk 3 days
  221. taux reussite avec clomid
  222. qual'?? la differenza tra viagra e cialis
  223. zyprexa information sheet
  224. fluoxetine hcl 10 mg capsule tev
  225. nolvadex per ovulazione