Tarihten bir yaprak: debriyaj out, otomatik şanzıman in…


Geçen yüzyılın ilk çeyreği biterken Amerika'da yayınlanan dergilerde dönemin trendlerinin yazıldığı in/out köşeleri vardı. Bir gün bu köşede kimsenin inanmadığı bir trend in oluverdi! Debriyaja basmadan, viteslerin kendiliğinden değişebileceğini ifade eden otomatik vitesten müjde veriyordu... Yazıyor yazıyooor'du, debriyaj out, otomatik vites in'di artık!

Artan nüfus ve araç sayısına paralel olarak şehirlerde trafik yoğunluğu baş edilmez hale geldi. Dünyada 1970’li yıllarda yoğunlaşan trafik, ülkemizdeyse günümüz şartlarında iyice kontrolden çıkmış durumda. Bugün özellikle bunaltıcı şehir trafiğinde araç kullanan sürücülerin en büyük yardımcısı hiç şüphesiz otomatik şanzımanlar. Geçmişi 1930’lara kadar uzanan otomatik şanzımanlar, debriyajdan kurtulan sol bacaklara özgürlük sağlarken konforlu sürüşlere de imkan veriyor.

İlk otomatik şanzıman fikri, Buick markasına ait. Otomobil tarihinde birçok ilke imza atan kreatif bir şirket olan Buick, bugün geçmişteki şaşaalı günlerinden hayli uzakta, GM bünyesi altında lokal pazarlara az sayıda lüks modeller üretiyor.

İlk üretilen otomobiller hep manuel vitesliydi. İlk otomatik şanzıman fikri, konfor meraklısı Amerikalılar’dan çıktı. Ama 1930’lu yıllarda aynı anda birçok üretici vitesleri kendi kendine değiştirecek bir mekanizma üzerinde çalışıyordu. Henry Ford bir proje geliştiriyor, Daimler 1930’da Fluid Fly Wheel’ı tanıtırken, Vickers-Coat, ilk tork konvertörünü yapıyor, Mono Drive, Self Shifter, Grade gibi isimlerle her ülkeden farklı üretimler geliyor, otomatik şanzıman adım adım ortaya çıkıyordu. General Motors, Earl A. Thompson’un projesine sahip sahip çıktı ve rakiplerinden bir adım öne geçti. Thompson, ekibi Ralph F. Beck ve Walter B. Herndon ile hiçbir zaman askeri kullanım amaçlı olmadığı halde üretim kodu olarak “Military Transmisson” ismiyle otomatik şanzıman projesi geliştirdi. Proje geliştirme süreci önce Cadillac desteğiyle yürüdü ama 1935’te firma vazgeçince Thompson ve ekibi, projeleriyle GM’e transfer oldu. O dönem GM’in en yenilikçi markası olan Oldsmobile projeyi destekledi, hatta yarı otomatik şanzımanın ilk hayalini kuran firma oldu. Ama ilk otomatik şanzıman üretimi, tesisleri daha büyük olduğu için Buick tarafından Flint tesislerinde Oldsmobile için gerçekleştirildi. Firma bu tesislerde Olds için zaten başka aksamlar da üretiyordu. İlk olarak Olds 8 modelinde Automatic Safety Transmission isimli sistem sunulduğunda takvimler Haziran 1937’yi gösteriyordu. Buick aynı sistemi kendi modelinde sunmak için birkaç ay daha bekledi. Oldsmobile yarı otomatik şanzıman için sadece 80 dolar ekstra isterken Buick 180 dolar istiyordu. Dışardan müdahaleye izin vermeyen sistem arıza yaptığında araç fabrikaya dönüyor ve sistem komple değiştiriliyordu. Bu sistemi Hydra-Matic adlı şanzıman izledi. Bu, gerçek anlamda otomatik şanzımandı. Aynı dönemde Chrysler da 1941’de Fluid Drive adlı yarı otomatik şanzımanı tanıttı. Bu sistemde de Automatic Safety Transmission gibi debriyaj yer alıyordu. Grup bünyesinde Chrysler’da Simplimatic, DeSoto’da Tip-Toe Shift ve Dodge’ta Gyromatic olarak isimlendirilen sistem, özensiz bir proje olarak nitelendirildi ve büyük başarı kazanamadı.

Avrupa’da otomatik vites önce Opel ve Ford’un Amerika’dan uyarladıkları şanzımanlarla hayata girdi. Mercedes de kendi otomatik vitesini opsiyon olarak sunuyordu. 1950 ve 60’lı yıllarda elektormanyetik kavramalı basit vites kutuları Citroen 2CV gibi araçlarda yer alırken Peugeot, 404 modeline yerleştirdiği ZF şanzımanla Fransa’nın ilk otomatik şanzımanını 1965’te üretti. Sonraki yıllarda ZF başta olmak üzere Borg Warner, Aisin gibi üreticiler bütün markalar için üretim yapar hale geldi.

Be Sociable, Share!

1 Yorum

  1. Oytun Işlar dedi ki:

    yaşadığımız şehirde kullanılması en önemli ayrıntı ama ben bir türlü beceremiyorum otomatik kullanmayı 🙁
    elektrik süpürgesi gibi kontrolsüz altımdan kayıyor araç. hükmetme zevkini tırpanlıyor 🙂

  • can you take clomid and xanax together
  • zoloft doesn't work for anxiety
  • sinemet vs mirapex
  • 2 eggs with clomid
  • posologie xenical 120 mg
  • cialis ou viagra que choisir
  • levitra 20mg fta 8
  • does wellbutrin make you stop smoking
  • propecia minoxidil together before after
  • zithromax medication
  • is benicar a narcotic
  • amoxil tablets 250mg
  • xenical orlistat dosage
  • 2 rounds clomid 1 cycle
  • diferen?a entre viagra levitra e cialis
  • effetti collaterali del nolvadex
  • leading hotels cipro
  • fluoxetine dosis verhogen
  • can you take flagyl diflucan same time
  • propecia 1 jour sur deux
  • stopping zoloft weight loss
  • wellbutrin sr blog
  • equivalent viagra pharmacie sans ordonnance
  • cerotti zovirax prezzo
  • zyprexa injection reconstitution
  • proscar liver disease
  • quickly does clomid work men
  • viagra how much time to take effect
  • zosyn plus flagyl
  • differenza tra zoloft e citalopram
  • how to take clomid post cycle
  • clomid tablets to buy
  • proventil and vanceril together
  • cytotec causas e efeitos
  • compare nexium to prilosec otc
  • viagra internet
  • clomid resistance
  • proventil inhaler cost
  • generic cialis secure tabs
  • zoloft missed a dose
  • oral cytotec and miscarriage
  • clomid day 5-9 50 mg
  • john ashcroft proscar
  • where can i buy clomid and nolvadex
  • nolvadex and clomid
  • viagra super active ingredients
  • clomid days 2-6 of cycle
  • precio cialis 5 mg venezuela
  • orlistat e hipotireoidismo
  • clomid a quel moment le prendre
  • cialis levitra e vivanza
  • renova plan 1 unterschrank
  • amoxil generic brand name
  • onde se renova o cart??o jovem
  • puedo usar viagra todos los dias
  • clomid hcg injection success stories
  • cytotec como se usa yahoo
  • no bleeding after cytotec
  • zithromax nebenwirkungen
  • zoloft withdrawal 3 months
  • fluoxetine bij zwangerschap
  • xenical orlistat 120 mg contraindicaciones
  • jak dzia?a viagra na zdrowego
  • can take 2 viagra pills one day
  • kamagra mejor que viagra
  • wellbutrin can't focus
  • does zoloft cause weight gain loss
  • cytotec dosis para gastritis
  • viagra sprays
  • cipro e ue
  • renova group wikipedia
  • zyprexa velotab prezzo
  • cialis soft
  • recomendaciones para uso pastillas cytotec
  • offerte cipro agosto 2009
  • levitra 20 mg dosage
  • zithromax vs erythromycin
  • 5 months clomid still not pregnant
  • benicar patent expiration date
  • cytotec saignements
  • viagra para a mulher
  • cytotec mirena
  • clomid funciona 1 ciclo
  • despues de tomar cytotec cuanto dura el sangrado
  • buy clomid liquid
  • order propecia online canada
  • nolvadex raise testosterone levels
  • donde comprar cytotec madrid
  • clomid follicule mur
  • orlistat capsulas 120 mg
  • kamagra avis doctissimo
  • viagra e eiaculazione precoce
  • venta cytotec angeles chile
  • viagra kullan?m? ve zararlar?
  • priligy cialis se pueden combinar
  • cipro ck2
  • cialis viagra levitra comparativa
  • quem tomou clomid e teve gemeos
  • generic wellbutrin a 102
  • commander kamagra oral jelly
  • jual cytotec bandung
  • why give race horses lasix
  • wellbutrin news 2010
  • cialis once a day price
  • topamax nebenwirkungen gewichtsverlust
  • cialis sicuro line
  • how fast does sinemet work
  • viagra y sandia
  • cialis produce hipertension
  • cipro xr 1 gr precio
  • where can i buy clomid online in the uk
  • viagra ebay
  • wellbutrin xl mucinex dm
  • foros sobre zyprexa
  • what cycle day do you ovulate when taking clomid
  • viagra venta sin receta buenos aires
  • priligy und cialis
  • topamax engorda adelgaza
  • viagra doesn't work all the time
  • flagyl e gravidez
  • zithromax monodose
  • xenical how much fat
  • sinemet ou modopar
  • does fluoxetine pills look like
  • zyban chemical composition
  • topamax for migraines in children
  • cialis 10 mg boite de 4 prix
  • buy clomid online mexico
  • nexium mups y embarazo
  • nolvadex on a plane
  • clomid and ovulation pain
  • viagra e una droga
  • benicar hct and viagra
  • 8453624342
  • buy cheap clomid uk
  • topamax que es
  • synthroid 75 mg color
  • fk renova v glentoran
  • cialis bula e pre?o
  • bijwerkingen van sinemet
  • diflucan 1 week pregnant
  • levoxyl vs synthroid dosage
  • will cipro cause a yeast infection
  • amoxil y alcohol
  • topamax breastfeeding side effects
  • can zovirax used yeast infections
  • zoloft weight loss dosage
  • renova pq noir
  • hcg nolvadex and clomid pct
  • fluoxetine uk prescription
  • clomid prima o dopo i pasti
  • ?? meglio viagra o cialis
  • how to take sinemet 25 100
  • buy kamagra oral jelly australia
  • propecia vs proscar haarausfall
  • utilisation cialis 5 mg
  • cipro used for ear infections
  • cialis viagra levitra quale migliore
  • zoloft fatigue weight gain
  • clomid 3-7 vs 5-9
  • lasix loop diuretic
  • sintomas luego tomar cytotec
  • diflucan para que se usa
  • zyban d?pression
  • wellbutrin how fast does it work
  • long wellbutrin start working
  • 50 mg zoloft pregnancy
  • can zoloft cause you lose weight
  • thuoc giam can xenical orlistat 120mg
  • nexium infant acid reflux
  • viagra masticable contraindicaciones
  • 3 months clomid still not pregnant
  • xenical y carnitina
  • au bout de combien de temps agit le cytotec
  • assumere cialis e viagra insieme
  • renova bulex sdet c
  • topamax side effects 2009
  • vad kostar kamagra i thailand
  • viagra zagreb
  • can take 600 mg wellbutrin xl
  • can't stop crying wellbutrin
  • viagra 100 kullanimi
  • levitra 20 mg forum
  • topamax 15 mg sprinkles
  • clomid men success
  • viagra a zeny
  • new weight loss drug wellbutrin
  • nicosia cipro storia
  • nioxin minoxidil propecia
  • xenical comprar
  • zyban depression australia
  • diflucan and pregnancy risk
  • aliduet orlistat carnitina
  • m drol nolvadex cycle
  • cialis x donna
  • estrace dose
  • propecia long does take work
  • best place buy cialis online forum
  • synthroid iv conversion po
  • cialis ban o dau
  • comcast email hacked viagra
  • flagyl et perte d'appetit
  • dosis levitra 20 mg
  • cipro in inglese
  • zyprexa velotab comprimidos
  • proscar medication side effects
  • o'que e flagyl
  • wellbutrin sr vs zoloft
  • propecia buy online uk
  • fluoxetine biogaran 20mg
  • cipro meteo previsioni
  • fluoxetine 60 mg tiredness
  • orlistat ventajas y desventajas
  • 8484059621
  • generic synthroid doesn't work
  • xenical comprimidos
  • priligy in vendita
  • cialis paris
  • venta cytotec peru arequipa
  • clomid positive opk 3 days
  • taux reussite avec clomid
  • qual'?? la differenza tra viagra e cialis
  • zyprexa information sheet
  • fluoxetine hcl 10 mg capsule tev
  • nolvadex per ovulazione